یکی از مواردی که درمورد بیماران دارای دیاستم دارای اهمیت است،این است که علاوه بر بستن زیبای فاصله بین دندان ها ،مشکلاتی از قبیل گیر غذایی،پاره شدن نخ دندان،آسیب دیدن لثه و... پیش نیاید.بررسی روش های محتلف بستن دیاستم خالی از لطف نیست.

موفقیت دندانپزشک در بستن دیاستم،خود را در ایجاد اتصالات لثه ای مناسب بروز می دهد.لثه های سالم،بدون خونریزی، و مثلثی شکل که فضای امبراژور لثه ای را پر کرده، همه نشانه بستن مطلوب دیاستم است.در نمونه زیر بیمار ده ماه بعد از بستن دیاستم دارای لثه ای سالم است. دستیابی به این موارد مستلزم رعایت اصول علمی در بستن دیاستم می باشد

. استفاده از نخ کنارزننده لثه به منظور انجام ترمیم هایی با ظاهر زیبا مورد توصیه است.این کار باعث می شود چنین به نظر بیاید که ترمیم از لثه بیمار بیرون آمده است.

فاصله بین دندان ها را بر حسب مورد می توان با افزودن کامپوزیت به یکی از دندان ها یا هردودندان مجاور بست.چنانچه بناست فاصله را با افزودن کامپوزیت به هردو دندان ببندیم ابتدا باید یکی از دندان ها ترمیم و پرداخت شود و پس از آن مرحله ،برای دندان مجاور با سطح کامپوزیتی جدید به مثابه یک سطح دندانی رفتارشود.

روش های مختلفی برای بستن دیاستم وجود دارد. بر حسب به کارگیری نوار ماتریس و وج و یا عدم کاربرد آن،این روش ها را دسته بندی کرده ایم.علاوه بر نمونه های بالینی،تصاویر شماتیکی که نویسنده طراحی کرده است نیز به نمایش گذاشته شده است.البته ممکن است روش های دیگری هم موجود باشند که از آن بی خبر باشیم.

الف)بدون وج،بدون نوار(روش آزاد)

در این روش، بدون استفاده از هرگونه نوار و وج،فاصله بین دندان ها بسته می شود.دقت بالای دندانپزشک و مهارت بالا در کار با کامپوزیت از ضروریات انجام این تکنیک است.به علاوه داشتن قلم هایی با کمترین ضخامت هم مورد نیاز است.

به عنوان یک روش تعدیل شده ،پس از اچ کردن و شستشوی سطح دندان، سطح پرگزیمالی دندان مجاور که بنا نیست ترمیم شود،به کمک نوارهای ساینده ظریف کمی ساییده می شود.هدف از این کار ایجاد یک لایه اسمیر روی دندان مجاور است تا مانع اتصال کامپوزیت به دندان مجاور شود.پس از اعمال باندینگ به دندان هدف، کامپوزیت در محل قرار داده می شود وتاحد ممکن فضای یبن دندان ها را پر می کند.بسته به سایز دیاستم،کامپوزیت را لایه لایه یا به صورت توده ای قرار می دهیم.در نهایت اتصال ناخواسته کامپوزیت به دندان مجاور با عبور دادن نوار ماتریس فلزی یا با کمک تیغ جراحی و نوار های پرداخت برطرف می شود. به علت وجود لایه اسمیر روی دندان مجاور، جداشدن ترمیم از دندان مجاور به راحتی صورت می گیرد.

ب)بدون وج،با نوار

1- "انگشت به عنوان ماتریس نگهدار":در این روش پس از آماده سازی سطح (اچ و باند)،نوار ماتریس سلولزی را دور دندان دارای دیاستم قرار می دهیم،به نحوی که دو سر نوار با کمک انگشتان اشاره و شست،در سمت مخالف دیاستم،نگهداشته می شود. اگر فاصله باید با هردو دندان بسته شود، برای دندان اول نوار را طوری نگه می داریم که شکل دلخواه را به خود بگیرد.تا پایان کار باید نوار را به همین وضع نگهداشت.

پس از ترمیم دندان اول باید آن را پرداخت کرد.برای دندان دوم، نوار را طوری نگه می داریم که لبه سرویکال ،تماس محکمی با دندان داشته باشد ولبه انسیزال،در تماس با دندان(ترمیم) مجاورقرار بگیرد.تا پایان کار باید نوار را به همین وضع نگهداشت.

در مواردی هم که تمام فاصله را با یک دندان می بندیم،نگهداری نوار،مانند دندان دوم در حالتی است که دو دندان را ترمیم می کنیم.

کامپوزیت را می توان به صورت لایه لایه و یا در صورت مناسب بودن به صورت توده ای قرار بدهیم. برای حصول اطمینان از تطابق خوب کامپوزیت در قسمت سرویکال، می توان از تکنیکی مشابه تکنیک snowplow بهره ببریم؛به این معنا که مقدار کمی کامپوزیت قابل سیلان در قسمت سرویکال تزریق کنیم وبدون اینکه آن را کیور کنیم،کامپوزیت معمولی را در محل قرار داده و سسپس کیورینگ را انجام دهیم.این امر باعث تطابق خوب ماده در قسمت سرویکالی با دندان می شود.

2-"ایجاد لج کامپوزیتی جهت نگهداری نوار":در این روش پس از آماده سازی سطح (اچ و باند)،نوار ماتریس سلولزی را دور دندان دارای دیاستم قرار می دهیم،به نحوی که دو سر نوار با کمک انگشتان اشاره و شست،در سمت مخالف دیاستم،نگهداشته می شود.در محل دیاستم ،لبه سرویکال نوار تماس محکمی با دندان دارد و لبه انسیزال آن،باید در تماس با دندان مجاور نگهداشته شود.در این مرحله،در قسمت سرویکال مقداری کامپوزیت قابل سیلان تزریق می کنیم.در حد یک میلیمتر.آنرا کیور می کنیم.از این جا به بعد کامپوزیت کیور شده نقش نگدارنده نوار را ایفا می کند.ونیازی به نگهداری نوار با انگشت نیست.حتی لزومی به وج گذاری هم نیست.نوار به خودی خود در محل باقی می ماند،بقیه مراحل کار با کامپوزیت های معمولی به پیش برده می شود.

نکته مهمی که در این تکنیک وجود دارد برگرداندن نوار ماتریس بعد از کیور کردن لایه کامپوزیتی قابل سیلان است.باید نوار ماتریس را کمی بر روی دندان مجاور برگرداند و حجم مناسب کامپوزیت را در لاین انگل های جدید قرار داد.

3-تکنیک pull through :در این روش از نوار ماتریس سلولزی استفاده می شود البته نه به عنوان ماتریس بلکه به عنوان حاملی برای انتقال کامپوزیت به فضای دیاستم.پس از آماده سازی سطح جهت باندینگ،نوار ماتریس در تماس با سطح پرگزیمالی دندان مجاور قرار می گیرد.حجم مناسبی از کامپوزیت در سمت باکال دندان به نوار و سطح دندان مورد نظر فشرده می شود.حرکت آهسته نوار به سمت لینگوال کامپوزیت را به فضای دیاستم منتقل می کند.پس از فرم دادن به توده کامپوزیتی ،نوار با یک حرکت سریع از سمت لینگوال خارج می شود.بله،نوار خارج می شود!! پس از خروج نوار،کامپوزیت کیور می شود.از اتصال کامپوزیت به دندان مجاور نگران نباشید،یک چرخش خفیف به دندان(torque) باعث جدا شدن کامپوزیت می شود.بعد از این مرحله می توان نوار ماتریس را دوباره بین دندان ها قرار داد وچنانچه در سمت لینگوال کمبود باشد، کامپوزیت اضافه کرد و با یک حرکت آهسته به سمت باکال ماده بیشتری را به فضای دیاستم منتقل و در نهایت با حرکت ناگهانی نوار آن را از سمت باکال خارج کرد و بقیه مراحل..در شکل زیر این تکنیک به صورت شماتیک نشان داده شده است.

ج)با وج،با نوار

"ایجاد لج کامپوزیتی جهت وج گذاری" :در این روش پس از آماده سازی سطح جهت باند(اچ و باند)،نوار ماتریس سلولزی را دور دندان دارای دیاستم قرار می دهیم،به نحوی که دو سر نوار با کمک انگشتان اشاره و شست،در سمت مخالف دیاستم،نگهداشته می شود.در محل دیاستم قسمت سرویکال نوار تماس محکمی با دندان دارد و قسمت انسیزال آن،باید در تماس با دندان مجاور نگهداشته شود.در این مرحله،در قسمت سرویکال مقداری کامپوزیت قابل سیلان تزریق می کنیم.در حد یک میلیمتر.آنرا کیور می کنیم.حالا می توان وج گذاری کرد تا فضای بیشتری برای جبران ضخامت نوارماتریس به دست بیاوریم.بقیه فاصله هم به روش معمول بسته می شود.

د)ماتریس های سلولزی آناتومیک

"ماتریس های سلولزی آناتومیک ":در این روش،می توان از ماتریس های سلولزی آناتومیک استفاده کرد.ماتریس را در محل قرار می دهیم وسپس آماده سازی های اچ و باند را انجام می دهیم.توجه داشته باشید که به علت ضخامت این نوع ماتریس ها بهتر است در مواردی که یک فاصله با دو دندان مجاور بسته می شود از این ماتریس ها استفاده شود.در این صورت استفاده از این ها باید محدود به دندان اول باشد.